P-40 Warhawk: "Πολεμικό γεράκι" 1940. Το ανθεκτικό καταδιωκτικό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

 

Γράφει ο Γιώργος Χ

Το Curtiss P-40 Warhawk ή πιο απλά γνωστό ως P40 Warhawk, ήταν ένα αμερικανικό μονοκινητήριο καταδιωκτικό αεροσκάφος, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ευρέως από πολλές χώρες κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν το καταδιωκτικό με το οποίο

οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής εισήλθαν στον πόλεμο μετά την Ιαπωνική επίθεση στο Πέρλ Χάρμπορ (7/12/1941).

Το P40 Warhawk ένα από τα πιο εμβληματικά μαχητικά της εποχής, με ισχυρή θωράκιση και ευχάριστο στον χειρισμό του ως αεροσκάφος. Αν και δεν θεωρείται το πιο προηγμένο καταδιωκτικό σε σχέση με τους ανταγωνιστές του, είχε σημαντική συνεισφορά, κυρίως στα πρώτα χρόνια του πολέμου και μέχρι το 1943.

Ιστορία και Ανάπτυξη

Η ανάπτυξη του P-40 ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930 από την Curtiss-Wright Corporation. Ήταν εξέλιξη του προηγούμενου καταδιωκτικού P-36 Hawk, αλλά χρησιμοποιούσε τον υδρόψυκτο κινητήρα Allison V-1710, που του έδινε καλύτερη απόδοση. 

Η πρώτη πτήση του πρωτότυπου πραγματοποιήθηκε το 1938 και το P-40 εισήλθε σε υπηρεσία το 1940.

Κινητήρας Allison V-1710

Το P-40 χρησιμοποιήθηκε ευρέως από τις ΗΠΑ, την Κίνα, τη Μεγάλη Βρετανία, τη Σοβιετική Ένωση και άλλες συμμαχικές χώρες. Στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική, χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τη RAF (Royal Air Force), όπου το ονόμασαν Tomahawk και αργότερα Kittyhawk, ανάλογα με τις παραλλαγές. Το P-40 ξεχώρισε κυρίως στα μέτωπα Ειρηνικού και στην Βόρεια Αφρική.

Σχεδιασμός και Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Το P-40 χαρακτηριζόταν από μια κομψή, συμβατική σχεδίαση για την εποχή, με μία χαμηλά τοποθετημένη πτέρυγα και στεγανό/κλειστό θάλαμο πιλότου. Ήταν ανθεκτικό και είχε καλή θωράκιση, αλλά οι επιδόσεις του ήταν χαμηλότερες σε μεγάλα υψόμετρα σε σχέση με τα ανταγωνιστικά καταδιωκτικά της εποχής, όπως το γερμανικό Messerschmitt Bf 109 και το Βρετανικό Supermarine Spitfire.

Η κατασκευή του ήταν αρκετά στιβαρή, ήταν πολύ αξιόπιστο και χρησιμοποιήθηκε ευρέως σε αναχαιτίσεις, βομβαρδισμούς εδάφους, επιδρομές και συνοδείες βομβαρδιστικών.

Τεχνικά Χαρακτηριστικά του P-40 Warhawk

• Τύπος: Μονοθέσιο καταδιωκτικό και  βομβαρδιστικό εφόδου
• Κατασκευαστής: Curtiss-Wright Corporation
• Πρώτη πτήση: 1938
• Είσοδος σε υπηρεσία: 1941

Διαστάσεις

• Μήκος: 9,66 μέτρα
• Άνοιγμα φτερών: 11,38 μέτρα
• Ύψος: 3,76 μέτρα
• Επιφάνεια φτερών: 21,92 τετραγωνικά μέτρα

Βάρος

• Κενό βάρος: 2.550 κιλά
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: 3.580 κιλά

Κινητήρας

• Κινητήρας: Allison V-1710, 12κύλινδρος, υγρόψυκτος
• Ισχύς: 1.040 ίπποι

Επιδόσεις

• Μέγιστη ταχύτητα: 580 χλμ/ώρα
• Ακτίνα δράσης: 1.120 χιλιόμετρα
• Μέγιστη εμβέλεια: 1.760 χιλιόμετρα (με επιπλέον καύσιμο)
• Μέγιστο ύψος πτήσης: 8.800 μέτρα
• Ρυθμός ανόδου: 900 μέτρα ανά λεπτό

Οπλισμός

Βασικός oπλισμός  για αερομαχίες:

4 - 6 πολυβόλα M2 Browning διαμετρήματος 12,7mm.

Σε αποστολές βομβαρδισμού:

1) Μέχρι 450 κιλά βομβών κάτω από την άτρακτο. και ρουκέτες με συνολικό βάρος μέχρι 460 κιλά. Οι ρουκέτες κάτω από τις πτέρυγες/φτερά. 

2) Εναλλακτικά χωρίς ρουκέτες και οπλισμένο μόνο με βόμβες συνολικού βάρους 910 κιλών που σε κάθε περίπτωση ήταν το ανώτερο όριο συνολικού βάρους που μπορούσε να μεταφέρει σε αποστολές βομβαρδισμού.

Ο ιδανικότερος συνδυασμός όγκου πυρός του καταδιωκτικού P40 Warhawk σε αποστολές βομβαρδισμού ήταν ρουκέτες μαζί με βόμβες των 110 κιλών η καθεμιά. Ο αεροπόρος με τo συγκεκριμένο οπλικό φορτίο είχε περισσότερες επιλογές επιχειρησιακά για το πως θα χτυπούσε τους στόχους εδάφους.

Παραλλαγές

Υπήρξαν πολλές παραλλαγές του P-40, που ανταποκρίνονταν σε διαφορετικές ανάγκες πολέμου:

P-40B/C (Tomahawk): Χρησιμοποιήθηκε κυρίως στην αρχή του πολέμου και δεν είχε ισχυρή θωράκιση.

P-40E (Kittyhawk I): Αυξημένος οπλισμός με έξι πολυβόλα και βελτιωμένες επιδόσεις.

P-40F: Είχε κινητήρα Rolls-Royce Merlin, που βελτίωσε τις επιδόσεις σε μεγάλα υψόμετρα.

P-40N: Η πιο ελαφριά έκδοση με αυξημένη εμβέλεια και βελτιώσεις στην ταχύτητα και την ευελιξία.

Χρήση στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Το P-40 έγινε διάσημο λόγω των Flying Tigers, μιας μονάδας Αμερικανών πιλότων εθελοντών που πολεμούσαν στην Κίνα εναντίον των Ιαπώνων πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής εμπλακούν επισήμως στον πόλεμο.

Επιπλέον, το P-40 έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Εκστρατεία της Βόρειας Αφρικής, όπου το πεζικό των Συμμάχων υποστηρίχθηκε από τα αεροσκάφη αυτά στις επιχειρήσεις εναντίον των Γερμανικών και Ιταλικών δυνάμεων. Είχε πλεονέκτημα σε χαμηλότερα υψόμετρα και κατά τις επιθέσεις στο έδαφος, ενώ η ισχυρή θωράκισή του το έκανε ανθεκτικό απέναντι στα πυρά της αντιαεροπορικής άμυνας κατά το κοντινό πέρασμα - "γάζωμα" των εχθρικών θέσεων.

Δυνατά Σημεία και Αδυναμίες

Πλεονεκτήματα:

• Ανθεκτικό, αξιόπιστο και καλά θωρακισμένο.
• Πολύ καλές επιδόσεις σε χαμηλά υψόμετρα και αποτελεσματικό σε επιθέσεις εδάφους.
• Απλό και οικονομικό στην παραγωγή.

Μειονεκτήματα:

• Κατώτερες επιδόσεις σε μεγάλα υψόμετρα.
• Συγκριτικά χαμηλή ταχύτητα και ευελιξία σε σχέση με άλλα καταδιωκτικά αεροσκάφη όπως το γερμανικό Bf 109 ή βρετανικό Spitfire.
• Περιορισμένη ικανότητα εμπλοκής με σύγχρονα αεροσκάφη μετά το 1943.

Κληρονομιά

Παρά τα τεχνικά του μειονεκτήματα, το P-40 απέκτησε φήμη ως ένα ανθεκτικό και αξιόπιστο αεροσκάφος. 

Παραγωγή του κράτησε μέχρι το τέλος του πολέμου, με περισσότερες από 13.738 μονάδες να έχουν κατασκευαστεί. 

Γραμμή παραγωγής του P40 Warhawk σε εργοστάσιο των ΗΠΑ

Αν και αντικαταστάθηκε από πιο προηγμένα μαχητικά αργότερα στον πόλεμο, η συνεισφορά του υπήρξε σημαντική για τη νίκη των Συμμάχων, ειδικά στα πρώτα χρόνια της σύγκρουσης και συγκεκριμένα μέχρι τέλη του 1942 με πρώτο εξάμηνο του 1943.

Το P-40 χρησιμοποιήθηκε από πολλές χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία (με την ονομασία Kittyhawk), και η Σοβιετική Ένωση. 

Αμερικανικό καταδιωκτικό P40 Warhawk της Σοβιετικής αεροπορίας

Χρησιμοποιήθηκε από τις αεροπορίες των παρακάτω χωρών:

ΗΠΑ, Δημοκρατία της Κίνας(Εθνικιστικές Δυνάμεις Κίνας) Βρετανία, Ολλανδία, Καναδάς, Αυστραλία, Νότια Αφρική, Σοβιετική Ένωση, Γαλλία, Φινλανδία, Πολωνία, Τουρκία, Αίγυπτος, Βραζιλία, 

Η Βραζιλία ήταν η τελευταία χώρα που το απέσυρε, το 1958

Το P-40 έγινε διάσημο για την υπηρεσία του με τους "Flying Tigers", μια ομάδα Αμερικανών εθελοντών που πολέμησε στην Κίνα πριν την είσοδο των ΗΠΑ στον πόλεμο.

Παρά τις αδυναμίες του, η στιβαρότητά του ως καταδιωκτικό και η δυνατότητα να αντέχει σε σκληρές συνθήκες το κατέστησαν δημοφιλές σε πολλούς πιλότους.

Χιλιάδες πιλότοι ανδρώθηκαν ως χειριστές μαχητικών αεροσκαφών μέσα στα πιλοτήρια των 13.738 P40 Warhawk και επί Β' Παγκοσμίου Πολέμου και στη συνέχεια μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1950.

Μέσα απ' αυτούς ξεπήδησαν μερικοί από τους καλύτερους αεροπορικούς "άσους" του Β' Παγκοσμίου πολέμου.

Ο κορυφαίος άσος της αεροπορίας που πέταξε με το P-40 Warhawk και σημείωσε τις περισσότερες καταρρίψεις ήταν ο Κλάιβ Κάλντγουελ (Clive Caldwell), ένας Αυστραλός πιλότος κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. 

Ο Κάλντγουελ πολέμησε κυρίως στη Βόρεια Αφρική και τον Ειρηνικό Ωκεανό.

• Σύνολο καταρρίψεων: 28,5 (ανεπίσημα) ή 27 (επίσημα) καταγεγραμμένες καταρρίψεις.
• Οι περισσότερες(22) έγιναν ενώ πετούσε με P-40 στην Βόρεια Αφρική, κυρίως κατά της Γερμανικής πολεμικής Αεροπορίας (Luftwaffe).
• Θεωρείται ο κορυφαίος άσος της αεροπορίας της Αυστραλίας (RAAF) στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Κάλντγουελ αν και σεμνός, ήταν γνωστός για τις ηγετικές του ικανότητες, τη δεξιοτεχνία του στον αέρα και την επιμονή του να μάχεται εχθρικά αεροσκάφη. Αξιοποιούσε στο έπακρο τα πλεονεκτήματα του P40 Warhawk σε μεσαία και χαμηλά ύψη και πρόσεχε το βασικό ελάττωμα του συγκεκριμένου καταδιωκτικού που ήταν όπως προαναφέρθηκε η αερομαχία σε μεγάλο υψόμετρο. 

Σήμερα, το P-40 Warhawk παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα καταδιωκτικά της εποχής του, με πολλά απομεινάρια να διατηρούνται σε μουσεία και αεροπορικές επιδείξεις σε όλο τον κόσμο.