Hurricane: Το καταδιωκτικό αεροπλάνο που έσωσε την Αγγλία το 1940. Το ανθεκτικό και βαριά οπλισμένο Βρετανικό καταδιωκτικό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

 

Γράφει ο Γιώργος Χ

Το Hawker Hurricane ήταν ένα βρετανικό μονοκινητήριο καταδιωκτικό αεροσκάφος που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ιδιαίτερα στη Μάχη της Αγγλίας. 

Αν και συχνά επισκιάζεται από το διάσημο Spitfire (για spitfire βλέπε εδώ) το Hurricane ήταν το αεροσκάφος που κατέστρεψε περισσότερα εχθρικά αεροσκάφη από οποιοδήποτε άλλο βρετανικό καταδιωκτικό κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Κατά τη διάρκεια της Μάχης της Αγγλίας (Ιούλιος - Οκτώβριος 1940)  6 στις 10 καταρρίψεις εχθρικών γερμανικών αεροσκαφών τις πετύχαιναν οι Βρετανοί αεροπόροι πετώντας με αυτό το αεροσκάφος.

Σχεδίαση και Κατασκευή

Το Hawker Hurricane σχεδιάστηκε από τον αεροναυπηγό μηχανικό Sir Sydney Camm και έκανε την πρώτη του πτήση στις 6 Νοεμβρίου 1935. 

Sydney Camm

Ήταν ένα από τα πρώτα βρετανικά αεροσκάφη με κλειστή καμπίνα και αναδιπλούμενους τροχούς, και προήλθε από την εξέλιξη των δικινητήριων μαχητικών που κυριαρχούσαν τη δεκαετία του 1930.

Ο κύριος στόχος του ήταν να αντικαταστήσει το παλαιότερο δικινητήριο καταδιωκτικό Hawker Fury.

Παρά τις καινοτομίες του, το Hurricane εξακολουθούσε να ενσωματώνει πολλά παραδοσιακά κατασκευαστικά στοιχεία, καθιστώντας το ευκολότερο στην παραγωγή και επισκευή. 

Τα σχέδια του Hurricane

Παράχθηκε από το 1937 έως το 1944. Συνολικά κατά τη διάρκεια του πολέμου κατασκευάστηκαν 14.533 καταδιωκτικά αεροσκάφη Hurricane.

Τεχνικά Χαρακτηριστικά

• Τύπος: Μονοθέσιο καταδιωκτικό και βομβαρδιστικό
• Μήκος: 9,83 μέτρα
• Άνοιγμα φτερών: 12,19 μέτρα
• Ύψος: 4,01 μέτρα
• Κενό βάρος: 2.550 κιλά
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: 4.990 κιλά
• Κινητήρας: Rolls-Royce Merlin, V12, υγρόψυκτος, με ισχύ 1.030 ίππων (στις πρώτες εκδόσεις), έως και 1.280 ίππων στις μεταγενέστερες εκδόσεις

• Ταχύτητα: Μέγιστη ταχύτητα 547 χλμ/ώρα
• Εμβέλεια: 965 χλμ
• Υψόμετρο:  10.973 μέτρα μέγιστο

Οπλισμός

Ο βασικός οπλισμός των πρώτων εκδόσεων του Hurricane αποτελούνταν από:

• 8 πολυβόλα Browning διαμετρήματος 7,7mm, τοποθετημένα στα φτερά, που έδιναν στο Hurricane μεγάλη δύναμη πυρός.

Μεταγενέστερες εκδόσεις του αεροσκάφους εξοπλίστηκαν με:

• 4 πυροβόλα των 20mm Hispano-Suiza
• Δυνατότητα μεταφοράς βομβών έως 227 κιλών (500 λιβρών) κάτω από τα φτερά για αποστολές βομβαρδισμού.
• Το Hurricane Mk IID ήταν ειδικά σχεδιασμένο για αποστολές κατά των αρμάτων μάχης και οπλισμένο με 2 αντιαρματικά πυροβόλα των 40mm Vickers S.

Επιδόσεις

Το Hurricane ( = "τυφώνας")  είχε εξαιρετική απόδοση σε αερομαχίες σε χαμηλά και μεσαία ύψη και ήταν πολύ πιο ευέλικτο από το γερμανικό Messerschmitt Bf 109 στις χαμηλές ταχύτητες. 

Ήταν σταθερό και ανθεκτικό, με ικανότητα μεγάλου όγκου πυρός (είτε αρχικά με 4 πολυβόλα των 7,7mm, είτε στη συνέχεια με τα 4 πυροβόλα των 20mm) ικανό να προκαλεί μεγάλες ζημιές, γεγονός που το έκανε εξαιρετικά ανθεκτικό στις αερομαχίες και γενικά σε όλες τις αποστολές.

Παρότι το Spitfire θεωρείται συχνά πιο προηγμένο από πλευράς σχεδιασμού, το Hurricane ήταν η ραχοκοκαλιά των βρετανικών καταδιωκτικών κατά τις πρώτες φάσεις του πολέμου, με τον μεγαλύτερο αριθμό καταρρίψεων κατά τη Μάχη της Αγγλίας.

Εκδόσεις 

Υπήρξαν πολλές εκδόσεις και υποεκδόσεις του αεροσκάφους. Οι βασικότερες ήταν οι εξής:

1) Hurricane Mk I 

Η πρώτη παραγωγή του Hurricane με κινητήρα Rolls-Royce Merlin II και οπλισμό 8 πολυβόλων Browning των 7,7mm.

2) Hurricane Mk IIB και ΜΚΙΙΒ Trop

Αυτή η έκδοση είχε δυνατότητα μεταφοράς βομβών και πρόσθετο οπλισμό, με 12 (αντί για 8) πολυβόλα Browning 7,7mm. Στην υποέκδοση trop διέθετε ειδικά φίλτρα αέρα για προστασία του κινητήρα από την άμμο καθώς και συλλογή με ειδικό εξοπλισμό για επιβίωση του αεροπόρου στην έρημο.

3) Hurricane Mk IIC

Αντικαταστάθηκαν τα πολυβόλα 

Browning των 7,7mm με πυροβόλα Hispano-Suiza διαμετρήματος των 20mm.

4) 

Hurricane Photo Reconnaissance

Αναγνωριστικά εξοπλισμένα με κατάλληλο φωτογραφικό εξοπλισμό.

5) Hurricane Mk IID

Σχεδιάστηκε ως καταστροφέας αρμάτων, με βελτιωμένο τον κινητήρα του υψηλότερων επιδόσεων, εξοπλισμένο με αντιαρματικά πυροβόλα Vickers διαμετρήματος των 40mm. Χρησιμοποιήθηκε σε αποστολές στη Βόρεια Αφρική.

6) Hurricane Mk IV

Εξοπλισμένο με βελτιωμένη θωράκιση (ειδικά στην περιοχή του κινητήρα) και σχεδιασμένο για αποστολές εγγύς υποστήριξης βαριά οπλισμένο με πυροβόλα διαμετρήματος των 40mm, εξτρά δεξαμενές καυσίμου και ρουκέτες

7) Sea Hurricane

Μια ναυτική έκδοση. Υπήρξαν τέσσερις(4) υποεκδόσεις του. 

Στην πρώτη του, την  Mk IA ήταν ως καταδιωκτικό αεροσκάφος μίας χρήσης...εκτοξεύονταν από καταπέλτη εμπορικού πλοίου για να προστατεύσει μια νηοπομπή εμπορικών πλοίων και όταν τελείωναν καύσιμα και πυρομαχικά ο αεροπόρος χειριστής του το εγκατέλειπε με αλεξίπτωτο και τον μάζευε από τη θάλασσα κάποιο από τα εμπορικά πλοία της συμμαχικής νηοπομπής. 

Στις επόμενες τρείς(3) υποεκδόσεις Sea Hurricane ΜΚ ΙB/ΜΚΙC/ΜΚΙΙC μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από αεροπλανοφόρο και διέθετε ειδικό γάντζο προσνήωσης.

Πολεμικά Μέτωπα

Το Hawker Hurricane πολέμησε σε πολλά μέτωπα κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου:

Μάχη της Αγγλίας (1940): Το Hurricane έπαιξε τον πιο κρίσιμο ρόλο σε αυτή τη μάχη, καταρρίπτοντας περισσότερα εχθρικά αεροσκάφη από το Spitfire, ειδικά βομβαρδιστικά της Luftwaffe.

Βόρεια Αφρική: Το Hurricane χρησιμοποιήθηκε εκτενώς από τη RAF κατά του Afrika Korps του Ρόμελ, με αποστολές εναντίον αρμάτων μάχης και επιγείων στόχων.

Ειρηνικός Ωκεανός: Το Hurricane χρησιμοποιήθηκε επίσης στην Άπω Ανατολή, αν και είχε περιορισμένη επιτυχία ενάντια στα γρηγορότερα ιαπωνικά μαχητικά όπως το Zero.

Ρωσικό Μέτωπο: Η Σοβιετική Ένωση έλαβε  2952 Hurricanes μέσω της Συμφωνίας Lend-Lease και τα χρησιμοποίησε στη μάχη κατά της Γερμανίας.

Μάχη της Μάλτας: Το Hurricane υπερασπίστηκε τη Μάλτα ενάντια σε γερμανικές και ιταλικές αεροπορικές επιθέσεις.

Διάσημοι Πιλότοι του καταδιωκτικού Hurricane

• Douglas Bader: Ένας από τους πιο διάσημους Βρετανούς άσους του πολέμου, ο Bader πέταξε με Hurricane κατά τη διάρκεια της Μάχης της Αγγλίας.
• Johnnie Johnson: Άσσος της RAF που πέτυχε πολλές νίκες πετώντας Hurricane, προτού μεταφερθεί στο Spitfire.
• Billy Drake: Άσσος της RAF με επιτυχίες στη Βόρεια Αφρική και την Ευρώπη, χρησιμοποιώντας το Hurricane σε πολλές αποστολές.
• Pat Pattle: Ένας από τους πιο επιτυχημένους άσσους της RAF στην περιοχή της Μεσογείου.

Το Hawker Hurricane, αν και επισκιάζεται από το πιο διάσημο Spitfire, ήταν ένα από τα πιο σημαντικά αεροσκάφη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η ευελιξία, η ανθεκτικότητα και η δυνατότητα προσαρμογής του σε πολλαπλούς ρόλους το κατέστησαν πολύτιμο τόσο για την Βρετανική RAF όσο και για άλλες αεροπορικές δυνάμεις, ενώ η ιστορική του συνεισφορά στη Μάχη της Αγγλίας είναι αναμφισβήτητη.

Συνολικά, κατασκευάστηκαν 14.533 Hawker Hurricane κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτά τα αεροσκάφη παρήχθησαν σε διάφορες εκδόσεις και χρησιμοποιήθηκαν από πολλές χώρες τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά τον πόλεμο.

Χώρες Χρήσης 

Ηνωμένο Βασίλειο (RAF):

Ήταν ο κύριος χρήστης του Hurricane και η Βασιλική Αεροπορία (RAF) έλαβε τις περισσότερες εκδόσεις του, όπως το Mk I, Mk IIA, Mk IIB, Mk IID, Mk IV, και Sea Hurricane.
Το αεροσκάφος χρησιμοποιήθηκε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1940, κυρίως ως μαχητικό και για αποστολές εγγύς υποστήριξης.

Σοβιετική Ένωση:

Η Σοβιετική Ένωση έλαβε περίπου 2.952 Hurricane μέσω της συμφωνίας Lend-Lease από το 1941 έως το 1944. Χρησιμοποιήθηκε σε πολλές εκδόσεις, κυρίως το Mk II, για επιχειρήσεις στο ανατολικό μέτωπο κατά των γερμανικών δυνάμεων.
Η RAF παρέδωσε στα σοβιετικά χέρια τα περισσότερα από τα Hurricane που έφτασαν στην ΕΣΣΔ.

Καναδάς:

Στον Καναδά κατασκευάστηκαν 1.451 Hurricane από την Canadian Car and Foundry, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από τη Βασιλική Καναδική Αεροπορία (RCAF). Οι περισσότερες εκδόσεις ήταν το Hurricane Mk I και Mk II.
Χρησιμοποιήθηκαν τόσο στη Μάχη της Αγγλίας όσο και σε αποστολές εγγύς υποστήριξης σε άλλες περιοχές.

Ελλάδα:

Η Ελλάδα παρέλαβε αρκετά Hurricane Mk I και Mk II το 1941 για χρήση κατά των Ιταλών και Γερμανών. 

Ο Επισμηναγός Ξενοφών Βαρβαρέσος της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στη Μέση Ανατολή μπροστά από ένα Ελληνικό Hurricane.

Έλληνες αεροπόροι της 335 Μοίρας Διώξεως και Βομβαρδισμών της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στη Μέση Ανατολή. Ο επικεφαλής της αποστολής βομβαρδισμού ανεβασμένος στην έλικα ενός Hurricane κάνει πρόποση για "ΝΙΚΗ και ΛΕΥΤΕΡΙΑ" ενώ οι συνάδελφοι του έχουν στήσει γλέντι "τρελαμένοι" μπροστά από τα αεροσκάφη Hurricane της μονάδας τους. Η φωτογραφία τραβήχτηκε λίγα λεπτά μετά την προσγείωση τους κι ενώ κάποιοι φοράνε ακόμα τον επιχειρησιακό εξοπλισμό τους  έπειτα από επιτυχή αποστολή βομβαρδισμού του διοικητηρίου της Ιταλικής Στρατιάς Βορείου Αφρικής στις 28 Οκτωβρίου 1942, στην επέτειο 2 ετών από το Ελληνικό ΟΧΙ στο Ιταλικό φασιστικό τελεσίγραφο εισβολής στην Ελλάδα.

Βέλγιο:

Το Βέλγιο παρέλαβε μικρό αριθμό Hurricane πριν από την εισβολή των Γερμανικών δυνάμεων το 1940. Παρά τη χρήση τους στην άμυνα της χώρας, η βελγική Πολεμική Αεροπορία δεν κατάφερε να αποτρέψει την κατάληψη της.

Φινλανδία:

Η Φινλανδία έλαβε 12 Hurricane Mk I το 1940 και τα χρησιμοποίησε σε μάχες κατά της Σοβιετικής Ένωσης, ιδιαίτερα κατά τον Πόλεμο της Συνέχειας (Continuation War). Παρά τη συμμετοχή τους σε περιορισμένο αριθμό μαχών, οι φινλανδικές δυνάμεις θεωρούσαν το αεροσκάφος χρήσιμο.

Νότια Αφρική:

Η Βασιλική Αεροπορία της Νότιας Αφρικής (SAAF) χρησιμοποίησε Hurricane, κυρίως στη Βόρεια Αφρική κατά του Afrika Korps του Ρόμελ, καθώς και στη Μεσόγειο.

Ινδία:

Η Βρετανική Αεροπορία της Ινδίας έλαβε Hurricane κατά τη διάρκεια του πολέμου και τα χρησιμοποίησε στις εκστρατείες κατά των Ιαπώνων στην Ασία.

Τουρκία:

Η Τουρκία έλαβε περίπου 12 Hurricane Mk I και Mk II το 1942, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για αεροπορική άμυνα.

Ιρλανδία:

Η Ιρλανδική Πολεμική Αεροπορία έλαβε μερικά Hurricane για περιπολίες κατά τη διάρκεια του πολέμου, παρόλο που η Ιρλανδία διατήρησε ουδετερότητα.

Υπηρεσία Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το Hurricane αποσύρθηκε σταδιακά από την υπηρεσία, καθώς τα αεροσκάφη jet όπως το Gloster Meteor άρχισαν να κυριαρχούν. Ωστόσο, το αεροσκάφος συνέχισε να χρησιμοποιείται από ορισμένες χώρες για λίγα χρόνια:

Πορτογαλία:

Η Πορτογαλική Πολεμική Αεροπορία χρησιμοποίησε τα Hurricane έως το 1952, κυρίως για αμυντικούς σκοπούς.

Ινδία και Πακιστάν:

Μετά τη διχοτόμηση του 1947, τα Hurricane της βρετανικής αποικίας πέρασαν στις νεοσύστατες αεροπορικές δυνάμεις της Ινδίας και του Πακιστάν, όπου παρέμειναν σε υπηρεσία έως τα τέλη της δεκαετίας του 1940.

Ισπανία:

Αν και η Ισπανία ήταν ουδέτερη(αλλά φιλογερμανική) κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, απέκτησε μερικά Hurricane από τη Βρετανία και τα διατήρησε σε υπηρεσία μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Επίλογος

Το Hawker Hurricane κατασκευάστηκε σε πολλές εκδόσεις και χρησιμοποιήθηκε από διάφορες χώρες σε διαφορετικά μέτωπα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. 

Παρέμεινε σε υπηρεσία έως τα τέλη της δεκαετίας του 1940 και σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1950, προτού αντικατασταθεί από νεότερα και ταχύτερα αεροσκάφη jet.

Υπήρξε ένα ανθεκτικό, βαριά οπλισμένο καταδιωκτικό αεροσκάφος κατάλληλο για αερομαχίες αλλά και για αποστολές εγγύς υποστήριξης.

Ήταν ένας από τους βασικούς συντελεστές της Συμμαχικής νίκης κρατώντας ελεύθερη την Αγγλία το 1940 και κατατροπώνοντας γερμανικές τεθωρακισμένες δυνάμεις στην Βόρεια Αφρική.