Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2024

Aracy de Carvalho και João Guimarães Rosa : Δυο Βραζιλιάνοι σώζουν ανθρώπους από τους Γερμανούς Ναζί.

 


Γράφει ο  Γιώργος Χ


Η Aracy de Carvalho και o João Guimarães Rosa ήταν δύο εξέχουσες προσωπικότητες της Βραζιλίας που έπαιξαν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η Aracy, μέσω της θέσης της στο

προξενείο της Βραζιλίας στη Γερμανία, βοήθησε στην διάσωση πολλών Εβραίων από το Ολοκαύτωμα. Ο João Guimarães Rosa, γνωστός συγγραφέας και διπλωμάτης, ήταν επίσης σημαντικός λόγω της σχέσης του με την Aracy και των αξιών που εκπροσωπούσαν.


Aracy de Carvalho


Βιογραφικά Στοιχεία


  • Πλήρες Όνομα: Aracy de Carvalho Guimarães Rosa
  • Ημερομηνία Γέννησης: 5 Δεκεμβρίου 1908
  • Τόπος Γέννησης: Ρίο Νέγκρο, Παρανά, Βραζιλία
  • Ημερομηνία Θανάτου: 28 Φεβρουαρίου 2011
  • Τόπος Θανάτου: Σάο Πάολο, Βραζιλία


Η Aracy de Carvalho γεννήθηκε στο Ρίο Νέγκρο της Παρανά, στη Βραζιλία. Η μητέρα της ήταν Γερμανίδα, και έτσι η Aracy μεγάλωσε μιλώντας τόσο πορτογαλικά όσο και γερμανικά, κάτι που αργότερα αποδείχθηκε πολύτιμο. Μιλούσε επίσης πολύ καλά γαλλικά και αγγλικά ενώ μεγάλωσε μέσα σε ένα πολύγλωσσο και πολυπολιτισμικό περιβάλλον διότι ο Βραζιλιάνος πατέρας της ήταν ιδιοκτήτης ενός σημαντικού ξενοδοχείου. 

Εξαιτίας του επαγγέλματος των γονιών της από πολύ μικρή ηλικία ήρθε σε επικοινωνία με ανθρώπους απ' όλο τον κόσμο, άρχισε να μαθαίνει πολλές γλώσσες ταυτόχρονα. 

Το προσωπικό του ξενοδοχείου θυμόταν πάντα ένα ευγενικό αλλά υπερκινητικό μικρό συμπαθέστατο 4χρονο έξυπνο κοριτσάκι που όλο ρωτούσε και ήθελε να μάθει για όποιους έρχονταν στο ξενοδοχείο. 

Μεγαλώνοντας, απέκτησε μια κοσμοπολίτικη μόρφωση και ενσωμάτωσε τα ιδανικά της δικαιοσύνης και της ανθρώπινης αλληλεγγύης από πολύ νωρίς. 

Βασικό ρόλο σε αυτό έπαιξε εκτός από τον πολύ έξυπνο επιχειρηματία και πάντα γελαστό Βραζιλιάνο πατέρα της Amadeu Anselmo de Carvalho και η Γερμανίδα μητέρα της, Sidonie Moebius η οποία ήταν άτομο προοδευτικών και δημοκρατικών πεποιθήσεων.

Η Aracy το 1930 σε ηλικία 22 ετών παντρεύτηκε έναν Γερμανό, τον Edward Ludwig Tess. Μαζί απέκτησαν έναν γιο, τον Eduardo. Το 1935 χώρισαν όταν η ίδια ήταν 27 ετών και το παιδί 5 ετών. 

Ο Γερμανός Tess αποδείχθηκε γενικά αρκετά ιδιόρρυθμος χαρακτήρας ενώ έπινε αρκετά και υπήρχαν συχνοί καβγάδες. 

Μια μέρα την παράτησε μόνη με το παιδί, σηκώθηκε και έφυγε Γερμανία, κόβοντας κάθε επαφή μαζί τους. Κάθε προσπάθεια της για επικοινωνία, ώστε ο Eduardo να μην στερηθεί τον πατέρα του έστω με οποιοδήποτε τρόπο επικοινωνίας έπεφτε στο κενό.

Με την ελπίδα να εντοπίσει τον εν διαστάσει σύζυγο ώστε το παιδί να μην στερηθεί τον πατέρα του κι επειδή η μητέρα της ήταν Γερμανίδα, μετανάστευσε στη Γερμανία μαζί με τον μικρό Eduardo. 

Συγκεκριμένα πήγε στο Αμβούργο όπου κατοικούσε μια θεία της (ξαδέλφη πρώτου βαθμού της μητέρας της), η Lucy Luttmer. 

H Luttmer η οποία ΔΕΝ συμπαθούσε τους Ναζί, την υποδέχθηκε θερμά και την βοήθησε πολύ στο να εγκατασταθεί και να προσαρμοστεί ενώ παράλληλα έγινε και δεύτερη γιαγιά για τον Eduardo. H Aracy άρχισε να ψάχνει τον Tess. Τελικά κατάφερε να βρει ένα τηλέφωνο, μιλήσανε αλλά το τελικό αποτέλεσμα ήταν αρνητικό. Ο Tess δεν ήθελε καμία επαφή μαζί της αλλά ούτε και με τον γιο τους.

 Έτσι ένα χρόνο μετά, το 1936, η Aracy γύρισεγια σύντομο χρονικό διάστημα  στη Βραζιλία για την τελική φάση έκδοσης του διαζυγίου και ταυτόχρονα πέτυχε να την προσλάβουν ως γραμματέα στο τμήμα έκδοσης βίζας του προξενείου της Βραζιλίας στο Αμβούργο. 

Εργάστηκε στο προξενείο της Βραζιλίας στο Αμβούργο, Γερμανία, από το 1936 έως το 1942. Ως υπεύθυνη για την έκδοση βίζας, εκμεταλλεύτηκε τη θέση της για να βοηθήσει Εβραίους να διαφύγουν από τη ναζιστική Γερμανία. Παρά την αυστηρή απαγόρευση από την κυβέρνηση της Βραζιλίας, η οποία είχε υιοθετήσει πολιτική περιορισμού της μετανάστευσης Εβραίων, η Aracy χρησιμοποίησε τις δυνατότητές της για να παρακάμπτει αυτούς τους περιορισμούς.

Η Aracy βοήθησε κρυφά πολλούς Εβραίους να αποκτήσουν βίζα για να μεταβούν στη Βραζιλία, αφαιρώντας τα γράμματα "J" που σηματοδοτούσαν την εβραϊκή καταγωγή από τα διαβατήρια τους, ή παρακάμπτοντας τη διαδικασία για να διασφαλίσει ότι θα λάβουν βίζα. Αυτό έθετε σε κίνδυνο την καριέρα της και την ίδια της τη ζωή.

Η Aracy δεν περιορίστηκε μόνο στην έκδοση βίζας. Παρείχε επίσης καταφύγιο και βοήθεια σε πολλούς Εβραίους, βοηθώντας τους να αποφύγουν τη σύλληψη από τη Γκεστάπο. Χρησιμοποιούσε τη θέση της στο διπλωματικό σώμα για να τους προστατεύει μέχρι να μπορέσουν να διαφύγουν.

 Ενδεικτικά:

Κατά τη διάρκεια του πογκρόμ της Kristallnacht ("Νύχτας των Κρυστάλλων") της 9ης-10ης Νοεμβρίου 1938, η Άρασι Καρβάλιο προστάτευσε τη Μαργκαρέτ Μπερτέλ-Λεβί και τον σύζυγό της στο σπίτι της. Στη συνέχεια, βοήθησε αυτήν και άλλους Εβραίους με όλες τις ρυθμίσεις εγγράφων για μια ασφαλή αναχώρηση από τη Γερμανία, η οποία περιελάμβανε διατάξεις για τη μεταφορά στο πλοίο πολλών αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένων των επίπλων των σπιτιών τους. Δεν έσωζε μόνο ανθρώπους αλλά όταν μπορούσε και τα περιουσιακά τους στοιχεία. 

Ο Albert Feis, η Grethe Jacobsberg, ο Tuch και ο Kazenstein, είναι μερικοί από τους άλλους Εβραίους που βοηθήθηκαν ομοίως από τον Aracy Carvalho.

Μετά τον πόλεμο, επέστρεψε στη Βραζιλία μαζί με τον σύζυγο της Guimarães Rosa και συνέχισε τη ζωή της μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Το 1982, αναγνωρίστηκε από το Ισραήλ ως "Δίκαιη των Εθνών" (Righteous Among the Nations) από το Γιαντ Βασέμ, την επίσημη αρχή μνήμης του Ολοκαυτώματος, για τη γενναία της δράση στη διάσωση Εβραίων. 

Πέθανε το 2011 στo Σάο Πάολο, σε ηλικία 102 ετών.


João Guimarães Rosa


Βιογραφικά Στοιχεία


  • Πλήρες Όνομα: João Guimarães Rosa
  • Ημερομηνία Γέννησης: 27 Ιουνίου 1908
  • Τόπος Γέννησης: Κορτασινία, Μίνας Ζεράις, Βραζιλία
  • Ημερομηνία Θανάτου: 19 Νοεμβρίου 1967
  • Τόπος Θανάτου: Ρίο ντε Τζανέιρο, Βραζιλία




Ο João Guimarães Rosa γεννήθηκε στην πολιτεία Minas Gerais της Βραζιλίας. Από μικρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον για τη λογοτεχνία και τις γλώσσες, και ήταν αυτοδίδακτος σε πολλές ξένες γλώσσες. Είχε πολλά ταλέντα αλλά το μεγαλύτερο του ήταν η γλωσσομάθεια του. Μιλούσε συνολικά...11 γλώσσες. 5 σε υψηλό επίπεδο, 2 σε καλό επίπεδο και 3 σε βασικό επίπεδο .

Πιο συγκεκριμένα μιλούσε:

Πορτογαλικά: Μητρική του γλώσσα, 

Αγγλικά, Γαλλικά,  Γερμανικά, Ιταλικά, Ισπανικά: Σε πολύ καλό εως άριστο επίπεδο.

 Σουηδικά, Ολλανδικά, Ρωσικά: Σε βασικό επίπεδο.

Ελληνικά και Λατινικά: Σε καλό επίπεδο αλλά για τα Ελληνικά και τα Λατινικά έλεγε γελώντας ότι: "Τα καταφέρνω αλλά χρειάζομαι πάντα κι ένα λεξικό μαζί μου".

 Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Minas Gerais, από όπου αποφοίτησε το 1930. Παράλληλα με την σύντομη καριέρα του ως γιατρός, ο Rosa ανέπτυξε το πάθος του για τη γραφή και τη λογοτεχνία. 

Είχε δυο κόρες (την Vilma και την Agnes).  που υπεραγαπούσε και είχε αποκτήσει από προηγούμενο γάμο του με την τότε 17χρονη Lígia Cabral Penn όταν και ο ίδιος ήταν σε αρκετά νεαρή ηλικία(22 ετών) και φοιτητής.

Παρά τις σπουδές Ιατρικής η καριέρα στο συγκεκριμένο επάγγελμα τελείωσε σύντομα. Δεν άσκησε ποτέ κανονικά το Ιατρικό επάγγελμα πέρα από μια περίοδο 3 ετών μετά την αποφοίτηση του από τη Σχολή. Ωστόσο βοήθησε κόσμο με τις Ιατρικές του γνώσεις και ικανότητες όταν απαιτήθηκε. Ο Rosa έγινε διπλωμάτης το 1934 και υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις στο εξωτερικό. Το 1938, διορίστηκε ως υποπρόξενος - γραμματέας του προξενείου της Βραζιλίας στο Αμβούργο της Γερμανίας. 

Εκεί γνώρισε την Aracy de Carvalho την οποία ερωτεύτηκε από την αρχή και οι δύο τους παντρεύτηκαν το 1940. Μαζί εργάστηκαν στο προξενείο μέχρι τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων Βραζιλίας -Ναζιστικής Γερμανίας το 1942. Στη συνέχεια οι δυο τους γύρισαν στη Βραζιλία.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, αν και η κύρια συνεισφορά του δεν ήταν άμεσα σχετιζόμενη με τις αντιστασιακές δράσεις, η υποστήριξή του στην Aracy ήταν κρίσιμη. Ενώ η Aracy βοηθούσε κυρίως τους Εβραίους (αλλά και κάθε άλλο κυνηγημένο) να διαφύγουν, ο Guimarães Rosa ως υποπρόξενος γραμματέας διατήρησε μια στάση που της επέτρεπε να συνεχίσει τη δραστηριότητά της.

Κατά την περίοδο που εργάστηκαν μαζί στο προξενείο της Βραζιλίας στο Αμβούργο, η φιλική - επαγγελματική και συνέχεια και προσωπική σχέση του με την Aracy ήταν σημαντική για την κάλυψη των ενεργειών της και την παροχή ενός επιπλέον επιπέδου προστασίας. 

Παρόλο που οι ενέργειές του δεν είναι τόσο γνωστές ή τεκμηριωμένες όσο αυτές της Aracy, η υποστήριξη του και η σιωπηρή ανοχή του σε αυτό που έκανε η Aracy ήταν κρίσιμες για την επιτυχία των προσπαθειών της. Άλλωστε δεν είναι λίγες φορές που με τη σιωπή μπορεί κάποιος να πετύχει πολλά. Ο Rosa από την αρχή κατάλαβε τι έκανε η Aracy και φρόντισε αυτό να μείνει μυστικό χωρίς ποτέ να την εκβιάσει για το οτιδήποτε.

Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Guimarães Rosa επέστρεψε στη Βραζιλία και συνέχισε τη διπλωματική του καριέρα. Ωστόσο, είναι πιο γνωστός για τη λογοτεχνική του συνεισφορά. Το έργο του επηρέασε βαθιά τη βραζιλιάνικη λογοτεχνία και θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της χώρας.

Το πιο γνωστό του έργο, το μυθιστόρημα "Grande Sertão: Veredas" (1956), αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Το βιβλίο εξερευνά τη ζωή στην απομονωμένη ενδοχώρα της Βραζιλίας και είναι γνωστό για τη μοναδική του γλώσσα και το αφηγηματικό του ύφος. Μέσω της λογοτεχνίας του, ο Guimarães Rosa καταπιάστηκε με θέματα όπως η ηθική, η βία, η πίστη και η ανθρώπινη ύπαρξη.

Ο Rosa συνέχισε να γράφει και να εργάζεται ως διπλωμάτης μέχρι τον θάνατό του από καρδιακή προσβολή το 1967 σε ηλικία 59 ετών. 


Η Κληρονομιά των Aracy de Carvalho και João Guimarães Rosa


Η Aracy de Carvalho και ο João Guimarães Rosa είναι σήμερα δύο ιστορικές φιγούρες στη Βραζιλία, που αντιπροσωπεύουν την ηθική, το θάρρος και την αφοσίωση στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την αντίσταση ενάντια στη βία και την αδικία. Η Aracy, με τις ηρωικές της ενέργειες, είναι ένα σύμβολο ανθρωπιάς και γενναιότητας, αναγνωρισμένη διεθνώς για τη διάσωση των Εβραίων κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

Ο João Guimarães Rosa, πέρα από τη στήριξη που παρείχε στην Aracy, άφησε μια βαθιά λογοτεχνική κληρονομιά που συνεχίζει να επηρεάζει και να εμπνέει. Η σχέση τους και οι κοινές αξίες τους κατά την περίοδο του πολέμου αντικατοπτρίζουν το πνεύμα της αντίστασης και της ανθρώπινης αλληλεγγύης. Η ιστορία τους είναι ένα παράδειγμα για το πώς προσωπικές επιλογές και δράσεις μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο, ακόμα και εν μέσω των πιο σκοτεινών εποχών της ιστορίας.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου