Πολυβόλο Bren

Του Γιώργου Χ

Το Bren LMG (LMG = Light Machine Gun = Ελαφρύ πολυβόλο) ήταν ένα πολυβόλο ελαφριάς κατηγορίας που τέθηκε σε υπηρεσία το 1938 και χρησιμοποιήθηκε μέχρι και τη δεκαετία 90 από κάποιους στρατούς. Το Bren ήταν ο "αντικαταστάτης" του πολυβόλου Lewis, στο οποίο βασιζόταν ο βρετανικός στρατός. 

Ήταν ένα πλήρως αυτόματο όπλο, ιδιαίτερα απλό στην κατασκευή, γεγονός που διευκόλυνε την χρήση αλλά και την επιδιόρθωση του, ακόμη και στο πεδίο της μάχης, Έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στο Βρετανικό πεζικό. 

H ιστορία του πολυβόλου Bren ξεκίνησε στα χρόνια του Μεσοπολέμου και συγκεκριμένα το
1926. Εκείνη τη χρονιά στην Τσεχοσλοβακία, ο Τσέχος σχεδιαστής όπλων Vaclav Holek εμφανίζει τα σχέδια του για το ελαφρύ πολυβόλο ZB vz. 26, το οποίο αρχίζει να κατασκευάζεται στο εργοστάσιο Zbrojovka της πόλης Brno στην Τσεχοσλοβακία. 

Στη συνέχεια ακολούθησε μια προηγμένη παραλλαγή αυτού του όπλου που πήρε το κωδικό όνομα ZB vz.30. Η συγκεκριμένη έκδοση έβαλε το φυσίγγιο 7,92mm X 57mm και λειτουργούσε με τη μέθοδο αερίων. Δηλαδή μετά την εκπυρσοκρότηση της σφαίρας, λίγο πριν την έξοδο της από την κάννη τα προωθητικά αέρια μεταφέρονται μέσω ενός σωλήνα παράλληλου με την κάννη στο έμβολο του κλείστρου  αναγκάζοντας το να οπισθοδρομήσει. Απ' αυτό δημιουργείται φόρτιση στο επανατατικό ελατήριο που το αναγκάζει να επαναφέρει στη θέση του το κλείστρο που με τη σειρά του σπρώχνει την επόμενη σφαίρα από το γεμιστήρα στη θαλάμη του όπλου. 

Μια δεύτερη παραλλαγή(1933) αυτού του όπλου γνωστή ως το ZGB1933 είναι το γνωστό οπλοπολυβόλο BREN Mk1 διαμετρήματος .303 British, το οποίο χρησιμοποίησαν οι Βρετανοί και οι σύμμαχοί τους κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και συνέχισε να χρησιμοποιείται σε Ευρωπαϊκό έδαφος μέχρι τη δεκαετία του 70 και σε άλλους στρατούς μέχρι τη δεκαετία του 1990. 

Πήρε το όνομά του από τα αρχικά «Br» της πόλης Brno της Τσεχοσλοβακίας και «En» του Enfield της Βρετανίας. 

Το Bren είχε  βάρος 15 κιλών και τροφοδότηση από κυρτό γεμιστήρα τριάντα φυσιγγίων που τοποθετείται στη ράχη του όπλου και είχε ταχυβολία 500-600 βολές το λεπτό. Αργότερα το Bren μεταξύ άλλων πήρε το παρατσούκλι "το ανάποδο πολυβόλο" λόγω της χαρακτηριστικής εμφάνισης του. Ήταν ένα πετυχημένο παρατσούκλι-ψευδώνυμο όχι μόνο λόγω της χαρακτηριστικής εμφάνισης του(με τον γεμιστήρα από πάνω κι όχι από κάτω) αλλά και διότι όταν "έπαιρνε ανάποδες" στα χέρια ικανού πολυβολητή, ήταν πολύ αξιόπιστο και επικίνδυνο πολυβόλο. 

Παρά την αξιοπιστία του όπλου και την μεγάλη ισχύ του, ο αυξημένος ρυθμός βολής του προκαλούσε προκαλούσε το μοναδικό του πρόβλημα που ήταν η υπερθέρμανση του ή και την πλήρη εμπλοκή του όπλου λόγω της υπερθέρμανσης. Στο πρόβλημα αυτό δόθηκε αρχικά λύση με τον εφοδιασμό με μια εφεδρική κάννη που ο χειριστής του μπορούσε να αντικαταστήσει εύκολα σε μικρό χρόνο την αρχική κάννη κατά την διάρκεια της μάχης. Αργότερα με βελτιώσεις στις επόμενες εκδόσεις του όπλου μειώθηκαν τα περιστατικά υπερθέμανσης κάννης.

Σε Βρετανική υπηρεσία το αρχικό μοντέλο κατασκευάστηκε το 1933 και κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 1938, έτος επίσημης εισαγωγής του σε υπηρεσία στον Βρετανικό στρατό. 

Το 1941 προέκυψε το Bren Mk. II που διέθετε ένα πτυσσόμενο στόχαστρο, δίποδα και μια ειδική λαβή όπλισης στο πάνω μέρος του όπλου, ενώ η λαβή στο πίσω μέρος του όπλου αφαιρέθηκε. 

Το 1944 κυκλοφόρησε το Bren Mk. III που είναι το ίδιο το Mk. I με μικρότερη κάννη και κάποιες ακόμα μικροβελτιώσεις στην ανθεκτικότητα της κάννης. 

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, τη δεκαετία του 50 και συγκεκριμένα το 1958 κυκλοφόρησε το L4 Bren και ήταν σχεδιασμένο για να χρησιμοποιεί την σφαίρα διαμετρήματος 7.62mm x 51mm NATO, ενώ αργότερα προέκυψαν περισσότερες παραλλαγές αυτού του όπλου. 

Το L4A1 είναι παρόμοιο με το Mk. III, αλλά διαθέτει δίποδα και κάννη από χάλυβα.

Το L4A2 είναι ίδιο με το L4A1, αλλά ο δίποδάς του είχε μειωμένο βάρος. 

Το L4A3 είναι το ίδιο το Mk. II, με μοναδική διαφορά την σφαίρα. 

Το L4A4 είναι το L4A2 με κάννη επενδυμένη με χρώμιο. 

Το L4A5 είναι το L4A3 με κάννη επενδυμένη με χρώμιο.

Η τελευταία έκδοση του όπλου, το L4A6 είναι ακριβώς ίδιο το L4A1 αλλά με κάννη επενδυμένη με χρώμιο.

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Bren:

Είδος σφαίρας: 7,92mmx57mm, 303 British, 7.62×51mm NATO
Ταχύτητα σφαίρας: 744m/s
Σφαίρες ανά λεπτό: 500-600 Ωφέλιμη εμβέλεια: 600m Μήκος όπλου: 1150mm Μήκος κάννης: 635mm Καθαρό βάρος: 10.15kg Χωρητικότητα γεμιστήρα: 30 σφαίρες