Mannlicher-Schönauer (Μάνλιχερ-Σενάουερ): Το Αυστριακό τυφέκιο του gentleman κυνηγού που δοξάστηκε στα χέρια του Έλληνα στρατιώτη.

 

Του Γιώργου Χ

Mannlicher-Schönauer (Μάνλιχερ-Σενάουερ). 

Ένα όπλο θρύλος.

Διεθνώς πολλές φορές από συλλέκτες, κυνηγούς, στρατιωτικούς και στη βιβλιογραφία αποκαλείται κι ως Greek Mannlicher Μ1903.

Ήταν ένα όπλο που την στρατιωτική του έκδοση διεθνώς προμηθεύτηκε μόνο ο Ελληνικός Στρατός. 

Το Αυστριακό τυφέκιο του gentleman Δυτικού κυνηγού που δοξάστηκε

στα χέρια του Έλληνα στρατιώτη και αντάρτη. 

Οι Δυτικοί  κυνηγοί το χρησιμοποίησαν πρώτοι για κυνήγι αγριων ζώων. 

Οι Έλληνες στην στρατιωτική του έκδοση το χρησιμοποίησαν για "κυνήγι" Τούρκων, Βουλγάρων, Ιταλών και Γερμανών. Από το 1907 μέχρι και το 1949 αλλά κυρίως μέχρι το 1941.

Η προμήθεια του τυφεκίου Μάνλιχερ Σενάουερ ήταν ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα που άργησε να έρθει και τελικά ήρθε την κατάλληλη στιγμή. Ακολούθησαν τις επόμενες δεκαετίες συμπληρωματικές προμήθειες του ίδιου όπλου σε διάφορες εκδόσεις του.

Ο έντονος προβληματισμός μερίδας Ελλήνων αξιωματικών για την απόκτηση σύγχρονου οπλισμού στο νεοσύστατο(1830) ελληνικό κράτος ξεκινά το 1895. Το έτος που άρχισαν οι πρώτοι προβληματισμοί ως προς την επάρκεια των μονόβολων γαλλικών τυφεκίων Gras (γνωστότερα ως "γκράδες") με τα οποία ήταν οπλισμένος επί 2 δεκαετίες ο Ελληνικός Στρατός. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είχαν ήδη εισαγάγει στους στρατούς τους νεότερα και κυρίως επαναληπτικά τυφέκια μικρότερου διαμετρήματος από το Gras (διαμέτρημα 11mm) που όλα έβαλλαν φυσίγγια άκαπνης πυρίτιδας. 

Τυφέκιο Gras M1874

Η ήττα στον άνευ σωστής στρατιωτικής προπαρασκευής (και χωρίς σωστές διπλωματικές ενέργειες), Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 σε συνδυασμό με την διαχρονική Ελληνική γραφειοκρατία και τις συχνές παλινωδίες των Ελληνικών κυβερνήσεων, ανέστειλε κάθε ενέργεια πάνω στη διαδικασία επιλογής του νέου τυφεκίου. Ταυτόχρονα όμως κατέστησε πιο αναγκαία και επείγουσα την επιλογή ενός νέου σύγχρονου όπλου για τον Έλληνα στρατιώτη.

 Αυτή η κωμική αλλά και κυρίως άκρως τραγική και επικίνδυνη κατάσταση δεν μπορούσε να συνεχιστεί. 

Όλοι οι στρατοί των μεγάλων Δυνάμεων μαζί με μικρότερες δυνάμεις (συμπεριλαμβανομένων όλων των γειτόνων της Ελλάδας) είχαν προμηθευτεί νέας γενιάς τυφέκια που δεν ήταν μονόβολα, ούτε ήταν εξοπλισμένα με παλαιότερης γενιάς φυσίγγια. 

Ο Ελληνικός Στρατός υστερούσε δραματικά. 

10 χρόνια μετά τους πρώτους προβληματισμούς, τελικά η κυβέρνηση του  Γεωργίου Θεοτόκη το 1905 πήρε την "μεγάλη" πολιτική απόφαση να λύσει το πρόβλημα.

Επιλέχθηκε το αυστριακό τυφέκιο Mannlicher-Schönauer (MS) M1903 διαμετρήματος των 6,5 mm. ΄Ήταν ένα πεντάσφαιρο σύγχρονο επαναληπτικό τυφέκιο.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα είχε μείνει πρακτικά τελευταία στην Ευρώπη στο συγκεκριμένο τομέα, είχε όμως τελικά και το (μοναδικό) θετικό ότι μπορούσε να επιλέξει όχι απλά κάτι πολύ καλό αλλά και την πιο βελτιωμένη έκδοση ενός πολύ καλού τυφεκίου.

Με δεδομένο ότι ο κύκλος υπηρεσιακής ζωής του βασικού πολεμικού τυφεκίου (μαζί με τις σχεδιαστικές μικροβελτιώσεις του ανά δεκαετία περίπου) ενός στρατού είναι περίπου 40 χρόνια, η επιλογή ενός αξιόπιστου και αποτελεσματικού σχεδίου στρατιωτικού τυφεκίου για τον εξοπλισμό του μέσου Έλληνα στρατιώτη ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη όπως είναι για κάθε στρατό. 

Είναι μια προμήθεια που διαχρονικά όταν έρχεται η ώρα του διαγωνισμού θεωρητικής και πρακτικής αξιολόγησης των πολεμικών τυφεκίων και της τελικής επιλογής, δεν συγχωρεί λάθη της αρμόδιας επιτροπής αξιωματικών ή άλλες -πολιτικές- παρεμβάσεις. Αντίθετα απαιτεί πραγματικές γνώσεις σε βάθος και εξαντλητικές δοκιμές των υποψήφιων όπλων. 

Στα τέλη του 19ου αιώνα τα σχέδια τυφεκίων Μάνλιχερ του Αυστροουγγρικού στρατού χρησιμοποιούσαν την αρχή του κινητού ουραίου «ευθείας έλξης», που βασίζονταν σε παρωχημένα φυσίγγια μεγάλου διαμετρήματος. 

Περίπου τo 1900 το εργοστάσιο Steyr, άρχισε να αναπτύσσει νέα σχέδια, με σύγχρονα πιο αποτελεσματικά πυρομαχικά, κυρίως για εξαγωγές.

Το πλέον επιτυχημένο από αυτά τα πειραματικά τυφέκια ήταν το στρατιωτικής χρήσης ελληνικό Mannlicher-Schönauer M1903 των 6,5 mm το οποίο κιόλας ενσωμάτωνε και κάποιες πρόσθετες βελτιώσεις σε σχέση με την πολύ καλή κυνηγετική έκδοση του όπλου. Οι βελτιώσεις αυτές ήταν απότοκος κάποιων παρατηρήσεων των χρηστών της κυνηγετικής έκδοσης. 

Στο Mannlicher-Schönauer M1903 το χαρακτηριστικό κινητό ουραίο ευθείας έλξης καταργήθηκε προς χάριν ενός πιο κλασσικού στρεφόμενου ουραίου, όπως εκείνα των σχεδίων τυφεκίων Μάουζερ (Mauser). 

Αντιγράφοντας τη μέθοδο Μάουζερ, αρκούσε να σηκωθεί και να ξανακατέβει το κινητό ουραίο για να οπλιστεί ο επικρουστήρας. 

Η αρχή λειτουργίας του όπλου είχε σχεδιαστεί από τον διάσημο Αυστριακό οπλουργό Ferdinand Mannlicher, εφευρέτη του κάθετου γεμιστήρα και του ημιγεμιστήρα για γρήγορη τροφοδοσία του τυφεκίου, αλλά και δημιουργού πολλών τύπων τυφεκίων που χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες από τους στρατούς πολλών κρατών σε μεγάλους αριθμούς.

Ο φημισμένος Αυστριακός οπλουργός Ferdinand Mannlicher

 Η πρωτότυπη, περιστροφική πεντάσφαιρη αποθήκη/γεμιστήρας πυρομαχικών (5 shot rotary magazine) σχεδιάστηκε από τον Otto Schönauer, διευθυντή τότε της Österreichische Waffenfabriksgesellschaft (Αυστριακής οπλοβιομηχανίας), της μεταγενέστερης  Steyr Mannlicher που εδώ και 4 χρόνια (2019) ονομάζεται πλέον Steyr Arms.

Ο Αυστριακός Otto Schönauer, σχεδιαστής του πεντάσφαιρου περιστροφικού γεμιστήρα

Όταν το 1903 πρωτοεμφανίστηκε αυτό το Αυστριακής σχεδίασης και κατασκευής τυφέκιο, ο περιστροφικός μηχανισμός της αποθήκης/γεμιστήρα πυρομαχικών Schönauer, θεωρήθηκε ευπαθής για στρατιωτική χρήση. 

Επίσης το διαμέτρημα του ήταν πιο μικρό απ' άλλα φημισμένα τυφέκια της εποχής όπως το γερμανικό Mauser.

Οι Έλληνες αξιωματικοί της επιτροπής εξοπλισμών μαζί με την τότε πολιτική ηγεσία (κυβέρνηση Θεοτόκη 1905 - 1909) της χώρας όμως τόλμησαν και τελικά δικαιώθηκαν πλήρως για την επιλογή τους. 

Εκεί που δεν τόλμησαν και δεν είδαν μπροστά στρατοί μεγάλων δυνάμεων, επιμένοντας σε πιο κλασσικές σχεδιαστικές λύσεις και μεγαλύτερα διαμετρήματα τυφεκίων, τόλμησε και δικαιώθηκε ο στρατός της μικρής Ελλάδας. 

Το Αυστριακό τυφέκιο αποδείχθηκε ανώτερο, πιο ασφαλές και πιο αξιόπιστο ακόμα κι από το φημισμένο Γερμανικό τυφέκιο Mauser.

Ο Ελληνικός Στρατός ήταν ο  μοναδικός στρατός στον κόσμο που επέλεξε τον κομψό "Αυστριακό gentleman" με το "περίεργο" (για κάποιους) γεμιστήρα του που κυριολεκτικά "Σκότωνε ελέφαντα" αλλά και λιοντάρι με μια βολή.

Η πρωτότυπος, Schönauer 5σφαιρος περιστροφικός γεμιστήρας πυρομαχικών

Ο πρωτότυπος, Schönauer 5σφαιρος περιστροφικός γεμιστήρας πυρομαχικών

Ο στρατιώτης άνοιγε το κλείστρο και γέμιζε γρήγορα τον περιστροφικό γεμιστήρα Schönauer. Το ένα φυσίγγιο "κούμπωνε" πάνω στο άλλο εύκολα χωρίς να χρειάζεται καθόλου δύναμη αλλά αντίθετα "απαλές" εύκολες κινήσεις.

Το Μάνλιχερ Σενάουερ ήταν το όπλο που πριν τη στρατιωτική του έκδοση εξύμνησαν πρώτοι διάφοροι κυνηγοί της εποχής, για την διατρητική του ισχύ, την ακρίβεια της βολής του και την μέτρια ανάκρουση του που δεν κούραζε τον χρήστη του. 

O Walter Dalrymple Maitland Bell (1880 - 1954),  Σκωτσέζος τυχοδιώκτης, κυνηγός μεγάλων θηραμάτων στην Ανατολική Αφρική, στρατιώτης,  διακεκριμένος πιλότος μαχητικών αεροσκαφών στο Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ναύτης, συγγραφέας και ζωγράφος είχε σκοτώσει στην Αφρική περίπου 1.500 ελέφαντες. 

Το 1/3 (33,3%) εξ αυτών χρησιμοποιώντας το αγαπημένο του τυφέκιο Mannlicher-Schönauer.

Ο Σκωτσέζος  Walter Dalrymple Maitland Bell (1880 - 1954)

Διάσημος ως ένας από τους πιο επιτυχημένους κυνηγούς ελεφαντόδοντου της εποχής του, ο Bell ήταν υπέρμαχος της ακριβούς τοποθέτησης βολής με τυφέκια μικρότερου διαμετρήματος, πάνω από τα βαριά τυφέκια μεγάλης οπής που χρησιμοποιούσαν οι σύγχρονοί του για μεγάλα αφρικανικά θηράματα.

Βελτίωσε τις κυνηγετικές του ικανότητες με την ανατομή και τη μελέτη των κρανίων των ελεφάντων που πυροβόλησε. Τελειοποίησε μια τεχνική βολής ελεφάντων από την εξαιρετικά δύσκολη θέση, διαγώνια πίσω από τον στόχο. Αυτό έγινε γνωστό ως «Bell Shot» και την εφάρμοζε με το Αυστριακό τυφέκιο Mannlicher-Schönauer διαμετρήματος 6,5 mm που ήταν ευθύβολο και φονικό.

Το σημείο μιας "Bell shot" σε ελέφαντα με χρήση τυφεκίου  Mannlicher-Schönauer. 

Ο θάνατος του ελέφαντα ήταν ακαριαίος σε αντίθεση με άλλα τυφέκια που συνήθως ήταν απαραίτητη η επανάληψη των βολών.

Ανάμεσα στους "φανατικούς" υποστηρικτές του τυφεκίου Μάνλιχερ Σενάουερ ήταν και ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ((Ernest Miller Hemingway 1899 - 1961), βραβευμένος με το βραβείο Πούλιτζερ και με Νόμπελ Λογοτεχνίας Αμερικανός συγγραφέας, βετεράνος (στπ υγειονομικό, οδηγός ασθενοφόρου) του Α' Παγκοσμίου πολέμου με παράσημο ανδρείας από το Ιταλικό κράτος, δημοσιογράφος, πολεμικός ανταποκριτής και κυνηγός.  

Ο ευφυής, πολυτάλαντος, αλκοολικός, καταθλιπτικός και μελλοντικός αυτόχειρας Έρνεστ Χέμινγουεϊ (Ernest Miller Hemingway 1899 - 1961) το 1918 σε ηλικία 19 ετών κατά τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο που υπηρέτησε ως οδηγός ασθενοφόρου.

Ως γνήσιος Αμερικανός, o Χέμινγουεϊ δεν αποχωρίστηκε ποτέ στο κυνήγι το μεγαλύτερου διαμετρήματος Αμερικανικής σχεδίασης και κατασκευής τυφέκιο M1903 Springfield (διαμέτρημα 7,62mm x 65mm). Το συγκεκριμένο όπως και το Μάνλιχερ Σενάουερ εκτός από κυνηγετική χρήση γνώρισε και στρατιωτική. Από το 1903 μέχρι το 1936 ήταν το τυπικό τυφέκιο του στρατιώτη των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ενώ μέχρι το 1970 εξοπλισμένο με διόπτρα ήταν το τυφέκιο των ελεύθερων σκοπευτών στου στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Ο πολυτάλαντος Χέμινγουεϊ που εκτός από εξαιρετικός συγγραφέας ήταν πολύ καλός γνώστης όπλων, αν και δεν το χρησιμοποιούσε ως βασικό του όπλο μιλούσε με τα καλύτερα λόγια για το Mannlicher-Schönauer δηλώνοντας πως παγκοσμίως ήταν το καλύτερο τυφέκιο για κυνήγι λιονταριών. 

Το Μάνλιχερ Σενάουερ με τη βαριά και μακριά βολίδα σχετικά μικρού διαμετρήματος (6,5mm x 54mm) σκότωνε με μια βολή του ελέφαντες, τίγρεις, λιοντάρια και γενικά ζώα με μεγάλη μυϊκή μάζα και χοντρά κόκαλα, πολύ πιο εύκολα απ' ότι άλλα θεωρητικά ανώτερα-μεγαλύτερου διαμετρήματος (7+ mm) τυφέκια της εποχής.

Από την άποψη της κινητικής ενέργειας το φυσίγγιο 6,5mm είναι αδύναμο. Όμως πέρα από την κινητική ενέργεια υπάρχουν και άλλoi παράγοντες αναλύσεων και ένας από αυτούς είναι η ανάλυση της πυκνότητας διατομής, ή αλλιώς Sectional Density κατά τη διεθνή αγγλική ορολογία. Ο μαθηματικός τύπος της SD είναι απλός:

Το βάρος του βλήματος διαιρείται δια του εμβαδού της διατομής του, δηλαδή του διαμετρήματος. Όταν αναλυθούν τα φυσίγγια  με βάση την SD τα πράγματα αλλάζουν.

Το φυσίγγιο 6,5mm x 54mm είχε κορυφαία SD.

Μεγάλη διεισδυτική ικανότητα και φονικότητα.

Το Mannlicher-Schönauer Μ1903 των 6,5mm x 54mm ήταν διάσημο για τον υψηλό βαλλιστικό συντελεστή και τα τροχιοδεικτικά χαρακτηριστικά της βολίδας του, που εξασφάλιζαν ευθυβολία, επίπεδη τροχιά βλήματος, σχετικά ανεπηρέαστη από τη συνισταμένη του ανέμου, και με εξαιρετική διατρητική ικανότητα, άσχετα από την ταχύτητα πρόσκρουσης στο στόχο.

Το πλήγμα από τυφέκιο Μάνλιχερ Σενάουερ ήταν θανάσιμο όχι απλά για άνθρωπο αλλά για άγρια θηρία της ζούγκλας κι αυτό αποδείχθηκε και μαθηματικά αλλά και πρακτικά επί του πεδίου.

Σφαίρα διαμετρήματος 6,5mm του τυφεκίου Mannlicher-Schönauer

Σύγκριση της σφαίρας του Mannlicher-Schönauer με σφαίρες άλλων τυφεκίων μεγαλύτερου διαμετρήματος

Αυτό το "ντελικάτο" θρυλικό όπλο, ήταν το όπλο των προπαππούδων μας και των παππούδων μας. 

Το  όπλο της απελευθέρωσης, το όπλο της αντίστασης, το όπλο της νίκης των Ελλήνων.

Ήταν ένα όπλο με 7 χαρακτηριστικά που το έκαναν πραγματικά ξεχωριστό:

1. Αξιόπιστο 
2. Ανθεκτικό 
3. Ελαφρύ
4. Ευθύβολο
5. Καινοτόμο
6. Απλό
7. Κομψό.

Το "μικρό" για τυφέκιο διαμέτρημά των 6,5mm βοηθούσε πολύ στην ευκολία χειρισμού του όπλου, καθώς το λάκτισμα της εκπυρσοκρότησης του όπλου ήταν ανεπαίσθητο. Αυτό το χαρακτηριστικό σε συνδυασμό με το μικρό του βάρος ( συνήθως 3,7 - 3,85 κιλά) είχε ως αποτέλεσμα ακόμα και ο πιο λεπτόσωμος στρατιώτης να μην κουράζεται στη μάχη μετά από πολλές ώρες ανταλλαγής πυρών με τον εχθρό.

Εδώ να σημειωθεί ότι πλεονέκτημα των πολεμικών τυφεκίων μικρότερου διαμετρήματος είναι ότι ο στρατιώτης μπορεί να μεταφέρει στον ατομικό φόρτο μάχης περισσότερες σφαίρες/πυρομαχικά ενώ με μεγαλύτερου διαμετρήματος όπλα μεταφέρει λιγότερα πυρομαχικά αλλά θεωρητικά το όπλο του είναι πιο φονικό.

Αυτό στη σημερινή εποχή ισχύει σε γενικές γραμμές και με τα σύγχρονα αυτόματα πολεμικά τυφέκια διαμετρήματος 5,56mm και 7,62mm. 

Η κάθε πλευρά τονίζει τα θετικά χαρακτηριστικά του διαμετρήματος της. 

Η αλήθεια όμως είναι αυτό που μέσα από την παγκόσμια πολεμική ιστορία από το 1900 μέχρι σήμερα(2023) θα παρατηρήσει ένας μελετητής πολεμικής ιστορίας:

Για τον ατομικό οπλισμό ενός στρατιώτη, ένα πολεμικό τυφέκιο με διαμέτρημα  από 6,5mm μέχρι 6,8mm συνδυάζει όλα τα θετικά χαρακτηριστικά τυφεκίων μικρότερου και μεγαλύτερου διαμετρήματος και πρακτικά δεν έχει κανένα αρνητικό.

Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής μετά από δεκαετίες χρήσης και των 2 διαμετρημάτων (5,56mm και 7,62mm) προσανατολίζεται πλέον μέσα στα επόμενα χρόνια στην  σταδιακή υιοθέτηση για όλες τις μονάδες του νέου διαμετρήματος των 6,8mm που συνδυάζει όλα τα θετικά χαρακτηριστικά μεγαλύτερων και μικρότερων διαμετρημάτων.

Ένα διαμέτρημα πολεμικού τυφεκίου μεταξύ 6,5mm - 6,8mm αποτελεί διαχρονικά τη χρυσή τομή. 

Σε συνδυασμό με έναν αξιόπιστο μηχανισμό τροφοδότησης και πυροδότησης δίνει το "τέλειο" τυφέκιο.

Και μόνο απ' αυτή την ιστορική δικαίωση λοιπόν μπορούν όλοι να αντιληφθούν πόσο πετυχημένη ήταν η επιλογή του Mannlicher-Schönauer από τον Ελληνικό Στρατό.

Η επιτροπή των αξιωματικών που το επέλεξε και η πολιτική ηγεσία που στήριξε αυτή την επιλογή, είδαν πολύ μπροστά και δικαιώθηκαν Δεν είναι καθόλου τυχαίο που αυτό το όπλο έγραψε ένδοξη ιστορία.

Τα πλεονεκτήματα της βολίδας του Mannlicher-Schönauer  σε σύγκριση με τα υπόλοιπα όπλα του ανταγωνισμού, έδιναν άριστα αποτελέσματα σε όλες τις αποστάσεις. 

Ο μηχανισμός αποθήκευσης και γέμισης, ο πεντάσφαιρος περιστροφικός γεμιστήρας του που αποτέλεσε και την καινοτομία του όπλου, αντίθετα με τις αρνητικές προβλέψεις κάποιων ειδικών εκτός Ελλάδας, τελικά δεν πάθαινε εύκολα εμπλοκές σε δυσμενείς συνθήκες και δεν εξείχε του όπλου. Αντιθέτως ήταν ανθεκτικός. 

Ένα "ντελικάτο" αλλά και στιβαρό με λίγα λόγια όπλο, με κορυφαία τεχνικά χαρακτηριστικά και επιδόσεις. Τα παραπάνω πλεονεκτήματα αποδείχτηκαν και στην πράξη, στους πολέμους που συμμετείχε η Ελλάδα επί 40 χρόνια με κάποιες μικρές παύσεις.

Ένα τυφέκιο που υπηρέτησε στον Ελληνικό Στρατό για περίπου 40 χρόνια. Βαλκανικοί πόλεμοι, Α' Παγκόσμιος, Μικρασιατική εκστρατεία, Β' Παγκόσμιος ενώ η ένδοξη πορεία του έκλεισε δυστυχώς με τραγικό τρόπο, με τον αδελφοκτόνο πόλεμο, τον εμφύλιο πόλεμο του 1946-1949. 

Η εικόνα Ελλήνων φαντάρων να ορμάνε στις Ιταλικές γραμμές κρατώντας τυφέκια Μάνλιχερ Σενάουερ στα χέρια τους, κυριαρχεί σε φωτογραφίες και ταινίες της εποχής εκείνης.

Ένα τυφέκιο που στα χέρια του Έλληνα στρατιώτη αποδείχτηκε  "φονική μηχανή", όχι μόνο σαν πυροβόλο όπλο, αλλά και σε ρόλο ροπάλου και κυρίως ως ένα σύγχρονο αρχαιοελληνικό δόρυ. 

Πέρα από τη χρήση του ως κλασσικό πυροβόλο όπλο, η θρυλική, ανθεκτική και μεγάλη ξιφολόγχη Μ1939, μήκους 25 εκατοστών προκαλούσε  σοκ και δέος στον αντίπαλο ενώ είχε θετική ψυχολογική επίδραση στον Έλληνα στρατιώτη. 

Η ξιφολόγχη Μ1939 του Mannlicher-Schönauer M1903 ήταν Ελληνική πατέντα. Ήταν μια τροποποίηση της γαλλικής ξιφολόγχης του παλιού τυφεκίου Γκρα μοντέλο 1874 που διέθετε ήδη η Ελλάδα.  Εφαρμόστηκε από το 1932 και εξόπλισε όλα τα τυφέκια Mannlicher-Schönauer του Ελληνικού στρατού. 

Ο Ελληνικός στρατός χρησιμοποίησε την γαλλική ξιφολόγχη επί του Αυστριακού τυφεκίου και έτσι εκτός από εξαιρετικό πυροβόλο όπλο, το μετέτρεψε και σε "Βαλκανικό χασαπομάχαιρο"

Υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις που την ώρα που δινόταν η διαταγή "Εφ' όπλου λόγχη" πριν την έφοδο, ειδικά των ευζωνικών ταγμάτων, οι εύζωνες άδειαζαν τον πεντάσφαιρο Schönauer περιστροφικό γεμιστήρα και έβαζαν την ξιφολόγχη. Κανένας δεν τους υποχρέωνε να το αδειάσουν από σφαίρες, ωστόσο κάποιες φορές το κάνανε επειδή ένιωθαν τόσο σίγουροι για το όπλο και την ξιφολόγχη του.

Ο Έλληνας στρατιώτης της εποχής θεωρούσε ότι κρατούσε στα χέρια του ένα "υπερόπλο" τυφέκιο πεζικού ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που το αποκαλούσαν "φίλο-συμπολεμιστή" σαν ήταν ζωντανός άνθρωπος. 

Ένας Έλληνας στρατιώτης είχε αφήσει σημείωμα μέσα  στο κοντάκιο ενός Μάνλιχερ Σενάουερ πριν το κρύψει μετά την εισβολή των Γερμανών και συνθηκολόγηση του 1941. Όταν το βρήκαν μέλη της Εθνικής Αντίστασης, έγραφε πολύ περιληπτικά την ιστορία του ως φαντάρος/στρατιώτης στον πόλεμο της Αλβανίας και το συναισθηματικά φορτισμένο κείμενο του τελείωνε με τη φράση: 

"Να το προσέχεις αυτό το όπλο!".  Παράλληλα εκτός από το σημείωμα του είχε αφήσει μέσα στο κοντάκιο κι ένα τρύπιο δεκάδραχμο για αγορά τσιγάρων.

Στα χέρια ενός στρατιώτη πεζικού που ήταν καλά εκπαιδευμένος στη λογχομαχία και γενικά στις σωστές τακτικές εφόδου της εποχής, έδινε το τακτικό πλεονέκτημα.

Η λογχομαχία ήταν αντικείμενο που ο Ελληνικός Στρατός είχε "χτίσει" μεγάλη φήμη ήδη από τους Βαλκανικούς πολέμους (1912 - 1913), μια φήμη που συνεχίστηκε.  

Το 1940 το Ελληνικό πεζικό ήταν από τα καλύτερα παγκοσμίως ειδικά στην έφοδο με χρήση ξιφολόγχης. Διατήρησε αυτή τη φήμη και στον πόλεμο της Κορέας (1950 - 1953) με Αμερικανούς βετεράνους του Σώματος Πεζοναυτών να δηλώνουν με μεγάλο σεβασμό σε ντοκιμαντέρ ότι:

 " Οι Έλληνες ήταν οι καλύτεροι μαχητές παγκοσμίως στην έφοδο με χρήση ξιφολόγχης και μετά από κάθε μάχη τη καθάριζαν αμέσως από το αίμα πριν τη βάλουν στη θήκη".

Τεχνικά χαρακτηριστικά του τυφεκίου  Mannlicher-Schönauer M1903:

Διαμέτρημα: 6,5mm

Βάρος: 3,320 - 3,83 Kg (αναλόγως έκδοσης)

Μήκος κάνης: 725mm

Συνολικό μήκος τυφεκίου: 1.016 - 1.226mm (αναλόγως της έκδοσης).

Ταχύτητα εξόδου σφαίρας: 678 m/s

Βεληνεκές: 600 μέτρα δραστικό βεληνεκές

Κλισιοσκόπιο: 200 - 2.000 μέτρα

Ταχυβολία: Περίπου 15 βολές το λεπτό. Ένας μέσος στρατιώτης μπορούσε να γεμίσει τον πεντάσφαιρο περιστροφικό γεμιστήρα Schönauer 3 φορές το λεπτό. 

Τυπική έκδοση Πεζικού του Μάνλιχερ Σενάουερ

Η πιο κοντή έκδοση του, αραβίδα

Ο Ελληνικός στρατός συνολικά παρέλαβε  300.000 - 350.000 τυφέκια Mannlicher-Schönauer M1903. Από το 1907 μέχρι το 1938 σε διάφορες τυπικές εκδόσεις για στρατιώτες πεζικού, πυροβολικού και σε έκδοση αραβίδας συνήθως για βαθμοφόρους ή στρατιώτες ιππικού. 

Μέχρι το 1914 είχε προμηθευτεί από την Αυστριακή γραμμή παραγωγής, τις εκδόσεις Μ1903 και Μ1903/14.

Το 1927 προμηθεύτηκε από Ιταλική γραμμή παραγωγής την έκδοση Μ1903/14/27 επειδή η Αυστρία δεν μπορούσε να παράγει όπλα εξαιτίας των όρων συνθηκολόγησης του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Το 1930, προμηθεύτηκε ξανά από Αυστριακή γραμμή παραγωγής, την έκδοση   Μ1903/14/30.

Το 1938, στο πλαίσιο του εξοπλιστικού προγράμματος της (δικτατορικής) κυβέρνησης του Ιωάννη Μεταξά, και με τα σύννεφα του πολέμου να πυκνώνουν στην Ευρώπη, η Ελλάδα προχώρησε σε γενική επιθεώρηση και επισκευή των τυφεκίων Mannlicher-Schönauer ενώ παράλληλα προμηθεύτηκε και 20.000 τυφέκια της τελευταίας έκδοσης Υ1903/14/30.

Απ' αυτήν την τελευταία παραγγελία, περίπου τα 10.000 τυφέκια εξόπλισαν μονάδες της Χωροφυλακής η οποία την εποχή εκείνη εκτελούσε και καθήκοντα Στρατονομίας επειδή η τελευταία ιδρύθηκε πολύ αργότερα, το 1951. Έτσι λοιπόν σε περίοδο πολέμου η μεταφορά και φύλαξη αιχμαλώτων πολέμου καθώς και η περιφρούρηση συγκεκριμένων πολιτικών αλλά και στρατιωτικών στόχων από δράση τυχόν πρακτόρων σαμποτέρ του εχθρού ήταν αρμοδιότητα της χωροφυλακής. Ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που οι χωροφύλακες που ακολουθούσαν το στράτευμα σε ρόλο στρατονομίας, διέθεταν το ίδιο τυφέκιο με τους στρατιώτες των μάχιμων μονάδων ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα με τα πυρομαχικά. Τα διαφορετικού διαμετρήματος όπλα μεταξύ μονάδων δημιουργούσαν "χάος" - πρόβλημα στον εφοδιασμό. Έτσι αποφασίστηκε τουλάχιστον οι μάχιμες μονάδες να διαθέτουν το ίδιο τυφέκιο (διαμέτρημα 6,5mm) ώστε να μειωθεί το πρόβλημα εφοδιασμού.

Υπολογίζεται ότι ο Ελληνικός στρατός παραμονές του Β' Παγκοσμίου πολέμου διέθετε στις μονάδες του και στις αποθήκες επιστράτευσης του τουλάχιστον 200.000 ετοιμοπόλεμα (με πλήρεις συλλογές καθαρισμού και συντήρησης) τυφέκια Mannlicher-Schönauer, διαφόρων εκδόσεων που ουσιαστικά δεν διαφέρανε μεταξύ τους παρά μόνο στις μικροβελτιώσεις που παρουσιάζονται ανά δεκαετία στον 40 ετών επιχειρησιακό κύκλο ζωής ενός πολεμικού τυφεκίου. 

Αν υπολογίσουμε ότι μετά την ολοκλήρωση της επιστράτευσης του 1940 η Ελλάδα διέθετε 300.000 στρατό(τον μεγαλύτερο που είχε ποτέ στην νεότερη ιστορία της ως κράτος) τότε αντιλαμβανόμαστε ότι τουλάχιστον 2 στους 3 Έλληνες στρατιώτες το 1940 πολεμούσαν με αυτό το τυφέκιο στα χέρια τους. Με άλλους τύπους τυφεκίων ήταν εξοπλισμένοι στρατιώτες κυρίως βοηθητικών μονάδων.

Κατά την επιχειρησιακή χρήση του από τον Ελληνικό Στρατό προτάθηκαν 3 Ελληνικές βελτιώσεις. 

- Lelakis Mannlicher Rifle

- Philippides Mannlicher Rifle

- Rigopoulos Mannlicher Rifle γνωστό κι ως  Mannlicher Μ1941

Δεν υλοποιήθηκαν όμως ποτέ.

Η πρώτη βελτίωση του όπλου το 1923 από τον Συνταγματάρχη πυροβολικού Λελάκη Βασιλειο σε συνεργασία με Ιταλική εταιρεία. Δεν υλοποιήθηκε για διάφορους λόγους ένας εκ των οποίων ήταν ότι πρακτικά, σύμφωνα με τη άποψη που επικράτησε, δεν ήταν κάτι ιδιαίτερα σημαντικό σαν σχέδιο ώστε να αξίζει η δαπάνη.

Η δεύτερη Ελληνική προσπάθεια ήταν το σχέδιο του μόλις 21 ετών Έλληνα εφευρέτη Φίλιππου Α. Φιλιππίδη. Το "Philippides design", το οποίο απέτυχε να βγει στην παραγωγή το 1925 λόγω καθυστερημένης υποβολής σχεδίων στην Ιταλική εταιρεία Breda, που είχε αναλάβει την κατασκευή της παρτίδας των Μανλιχερ Σενάουερ που προμηθεύτηκε η Ελλάδα από την Ιταλική γραμμή παραγωγής το 1927. Ένθερμος υποστηρικτής του σχεδίου του νεαρού πατριώτη και αυτοδίδακτου εφευρέτη Φιλιππίδη, υπήρξε ο σχεδιαστής όπλων και καθηγητής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων Αριστείδης Χρόνης. Ο καθηγητής Χρόνης εξέτασε εξονυχιστικά το σχέδιο του νεαρού Φιλιππίδη και το χαρακτήρισε "τέλειο".

Το τρίτο Ελληνικό σχέδιο το οποίο ξεπέρασε το σχέδιο του Φιλιππίδη, ήταν το σχέδιο του υπολοχαγού Ρήγα Ρηγόπουλου, το  Greek Mannlicher Μ1941. Το Schönauer έφευγε από την ονομασία του όπλου επειδή έφευγε και η ομώνυμη πεντάσφαιρη περιστροφική αποθήκη πυρομαχικών.

Το σχέδιο Ρηγόπουλου περιλάμβανε ριζικές αλλαγές στο τυφέκιο Mannlicher-Schönauer M1903 με τροποποιημένα αλλά και πλήρως επανασχεδιασμένα εξαρτήματα, που αύξαναν δραστικά τις δυνατότητες του όπλου. Ένα εντελώς νέο όπλο με δυνατότητα βολής κατά ριπάς, ενώ για σύστημα τροφοδοσίας δεν θα είχε τον περιστροφικό γεμιστήρα/αποθήκη Schönauer αλλά έναν αποσπώμενο γεμιστήρα 20 φυσιγγίων. Ο φαντάρος θα έριχνε κατά ριπάς τις 20 σφαίρες, θα άλλαζε γεμιστήρα και θα συνέχιζε στον ίδιο...κατά ριπάς ρυθμό.

Πρακτικά, το σχέδιο του 30αρη Έλληνα υπολοχαγού Ρήγα Ρηγόπουλου δεν ήταν ένα εκ των πρώτων ημιαυτόματων τυφεκίων στον κόσμο. Με τη δυνατότητα για βολή (και) κατά ριπάς ήταν το πρώτο αυτόματο τυφέκιο εφόδου (assault rifle) στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία! Για να είμαστε πιο σωστοί ήταν κάτι μεταξύ ημιαυτόματου τυφεκίου και αυτόματου τυφεκίου εφόδου αλλά θα έδινε ΜΕΓΑΛΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ στο Ελληνικό πεζικό και στην Αλβανία και στα οχυρά Ανατολικής Μακεδονίας- Οχυρά γραμμής Μεταξά. Ο όγκος πυρός, ο ρυθμός βολής του κάθε Έλληνα στρατιώτη θα αύξανε δραματικά. 3 - 4 χρόνια πριν εμφανιστεί το πρώτο παγκοσμίως τυφέκιο εφόδου, το γερμανικό MP44 που αποτελεί πρόγονο όλων των σύγχρονων στρατιωτικών αυτόματων τυφεκίων. 

Ένα όπλο που θα μπορούσε να σταθεί  απέναντι σε εχθρικό υποπολυβόλο όπως το γερμανικό MP40.

Το νέο σχέδιο, το Greek Mannlicher M1941 που παρουσιάστηκε αρχές του 1941 εγκρίθηκε από την ελληνική στρατιωτική ηγεσία και τα αντίστοιχα εξαρτήματα επρόκειτο να κατασκευαστούν στο Βόλο, αλλά η γερμανική εισβολή στην Ελλάδα  τον Απρίλιο του 1941 εμπόδισε την υλοποίησή του. Αν  γινόταν πράξη είναι σχεδόν σίγουρο ότι ο Ελληνικός στρατός μέχρι δεκαετία 1970 θα ήταν εφοδιασμένος με αυτό το όπλο που ήταν νέο όπλο και πλήρως Ελληνικό. Ένα όπλο που θα ήταν ανώτερο από το αμερικανικό τυφέκιo Μ1 Garand και το Βρετανικό Lee Enfield που εξόπλιζαν τον Ελληνικό στρατό από το 1946 μέχρι τέλη δεκαετίας του 1970.

Γράφτηκαν μέχρι και ποιήματα. Ένα από τα ποιήματα αφιερωμένα στο Mannlicher-Schönauer (Μάνλιχερ-Σενάουερ) υπάρχει στο Πολεμικό Μουσείο:

«Μάνλιχέρ μου χαϊδεμένο

Θάρθη ώρα να βροντάς,

Και θανατηφόρα βόλια

Στους εχθρούς μας να σκορπάς.

Θάρθη ώρα που ‘κει πάνω

Στ’ Αλεξάνδρου μας τη γη,

Θα σε πάμε να χορτάσης δόξα, εκδίκηση, τιμή.

Κάθε βόλι φλογισμένο

Να περνά εχθρών κορμιά,

Και στους σκλάβους να σκορπίζης

Θάρρος και παρηγοριά.

Σαν τ’ αδέλφι σου το πρώτο

Καρυοφύλλι το βαρύ,

Που τα’ αγάπαγαν οι φίλοι

Και το τρέμαν οι εχθροί.

Τέτοιο Μάνλιχερ σε θέλω,

Άπονο, φαρμακερό,

Να πληγώνεις, να σκοτώνεις

Της πατρίδος καθ’ εχθρό»…